ЕУ-мерките против пропагандата на руските државни медиуми не се општа цензура

Од Екипа на Вистиномер On Jul 13, 2026 0

Европски суд Фото: Luxofluxo, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Европските мерки против руски државни медиуми поради нивната улога во ширење пропаганда и дезинформации во контекст на војната во Украина се однесуваат и на бесплатни веб-страници финансирани со донации, а не само на комерцијални медиуми. Пресудата не воведува ново кривично дело, ниту значи дека секој граѓанин кој ќе сподели линк во приватен разговор или на свој профил автоматски ќе заврши во затвор.

Европските мерки против руски државни медиуми поради нивната улога во ширење пропаганда и дезинформации во контекст на војната во Украина се однесуваат и на бесплатни веб-страници финансирани со донации, а не само на комерцијални медиуми. Пресудата не воведува ново кривично дело, ниту значи дека секој граѓанин кој ќе сподели линк во приватен разговор или на свој профил автоматски ќе заврши во затвор

Рецензираме објава на социјалната мрежа Фејсбук во која пишува:

Официјално, во ЕУ се одговара односно лежи, за објавување на содржина од рускиот канал Russia Today. Без разлика, дали приватно или како фирма. Слобода на медиуми? Ништо од тоа, ЕУ пополека со салама тактика го покажува вистинското лице.

Во склоп на објавата има извадок од германски медиум (НТВ) од 3 јули 2026 година со наслов „Судот на правдата на ЕУ ја потврдува забраната за содржини од радиодифузерот Russia Today“.

Во објавата се пропушта контекстот. Европскиот суд на правдата на 2 јули годинава пресуди дека луѓето што управуваат со бесплатни веб-страници финансирани од донации можат да се квалификуваат како „оператори“ според санкциите на ЕУ кон Русија, дури и ако не се традиционални радиодифузери.

Европскиот суд на правдата соопшти дека германскиот суд може да ги третира трите лица обвинети за повторно објавување видеа од Раша тудеј Германија на веб-страницата Traugott Ickeroth како „оператори“ според правилата на ЕУ за санкции кон Русија, иако веб-страницата е слободно достапна и не е управувана од традиционален емитувач.

Германските обвинители го обвинуваат триото – познато само како Р, Н и К – дека објавиле видеа од Russia Today Germany четири пати во 2023 година преку блогот Live-Ticker на веб-страницата. Според германскиот закон, кршењето на забраната за емитување на ЕУ може да резултира со затворска казна од три месеци до пет години. Судските записи покажуваат дека Р и Н добиле повеќе од 60.000 евра (приближно 68.400 долари) во донации помеѓу април 2022 и август 2023 година.

Во објавата се пропушта контекстот и погрешно се сугерира дека во ЕУ секое приватно споделување на содржина од RT автоматски е кривично дело и доказ дека нема слобода на медиумите.

Пресудата на Европскиот суд на правдата се однесува на случај од Германија во кој тројца обвинети преку јавна интернет-страница повеќепати емитувале видеа од санкционираниот руски државен медиум RT Germany. Судот оцени дека европската забрана се однесува и на бесплатни веб-страници финансирани со донации, а не само на комерцијални медиуми. Сепак, пресудата не воведува ново кривично дело, ниту значи дека секој граѓанин кој ќе сподели линк во приватен разговор или на свој профил автоматски ќе заврши во затвор.

Од март 2022 година, ЕУ воведе санкции со кои се суспендира емитувањето и дистрибуцијата на RT и Sputnik, образложувајќи дека станува збор за медиуми под контрола на Кремљ кои се користат за пропаганда и дезинформации поврзани со руската инвазија врз Украина. Со најновата пресуда од јули 2026 година судот само појасни дека поимот „оператор“ може да опфати и лица кои преку веб-страница ја прават содржината јавно достапна, без разлика дали тоа го прават за профит или не. Дали некој навистина ќе биде казнет зависи од националното законодавство и од конкретните околности на случајот.

Пресудата на Европскиот суд на правдата не пропишува затворска казна. Таа само толкува како треба да се применуваат европските санкции. Дали ќе има кривична постапка и каква санкција ќе следува е прашање што го уредуваат законите на секоја држава членка и го оценуваат националните судови.

ЕУ тврди дека мерките не се општа цензура, туку дел од санкциите против руски државни медиуми поради нивната улога во ширење пропаганда и дезинформации во контекст на војната во Украина.

Точно е дека Судот на ЕУ потврди дека санкциите против RT можат да важат и за лица кои преку јавни веб-страници ја реемитуваат неговата содржина. Но, не е точно дека секое приватно споделување на RT автоматски претставува кривично дело или дека самата пресуда воведува затворски казни. Објавата ја поедноставува и преувеличува содржината на судската одлука, изоставувајќи го правниот контекст и причините поради кои овие санкции беа воведени.

Поради сите горенаведени факти објавата што ја рецензираме ја оценуваме како објава во која се пропушта контекстот.

Сите коментари и забелешки поврзани со овој и другите написи на Вистиномер, барањата за корекции и појаснувања, како и предлозите за проверка на изјавите на политичарите и ветувањата на политичките партии, можете да ги доставите преку овој формулар