Граѓански навигатор – Прилеп: Користење ВИ за полесен пристап до локалната власт

Нова иницијатива за граѓанска технологија во Северна Македонија има цел да го олесни пристапот до информациите од локалната власт и нивното разбирање преку ВИ и дизајн насочен кон граѓаните

Во многу заедници во Северна Македонија, граѓаните сакаат да учествуваат во локалното одлучување, да имаат пристап до јавните услуги и да ги разбираат административните постапки. Сепак, често се соочуваат со заедничка пречка: информациите се расфрлани, тешко се наоѓаат, напишани се на сложен бирократски јазик или не се достапни тогаш кога на граѓаните најмногу им се потребни. Токму овој предизвик го поттикна Центарот за иновации и развој ИНОС од Прилеп да го започне проектот „Граѓански навигатор – Прилеп“ во рамките на програмата за грантови Digital Spark. Целта на проектот е едноставна, но амбициозна: да се користат вештачката интелигенција (ВИ) и дигиталните иновации за да им се помогне на граѓаните подобро да ги разберат услугите на локалната власт и да се зајакне нивното учество во животот на заедницата.

Зошто овој проект е важен

За многу жители, комуникацијата со јавните институции може да биде збунувачка и да одзема многу време. Прашања од типот „Како да поднесам барање за општинска услуга?“, „Каде да поднесам барање?“ или „Кој е надлежен за решавање на одреден локален проблем?“ често бараат пребарување низ повеќе веб-страници, документи или посета на различни институции. Иако информациите можеби се јавно достапни, нивната пристапност и понатаму е предизвик.

Ова не влијае само врз способноста на граѓаните да ги остваруваат своите права, туку и врз нивната доверба во јавните институции. Во ИНОС веруваат дека технологијата треба да го олеснува граѓанското учество, а не да создава дополнителни пречки. Проектот препозна можност да истражи како вештачката интелигенција може да помогне да се премости јазот меѓу граѓаните и локалната власт, така што информациите ќе бидат подостапни и полесни за разбирање.

Создавање дигитален водич за граѓаните

„Граѓански навигатор – Прилеп“ се развива како дигитална платформа за граѓанска поддршка, која ќе им помогне на граѓаните побрзо и полесно да најдат информации за локалните административни постапки, општинските услуги и можностите за учество. Проектот ги поврзува граѓанското учество, дигиталните иновации и вештачката интелигенција. Наместо корисниците да пребаруваат низ повеќе извори, платформата има цел да понуди јасни насоки преку едноставен и интуитивен интерфејс.

Проектниот тим работи на мапирање на локалните административни постапки, идентификување на најчестите прашања на граѓаните и истражување како алатките поддржани од ВИ можат одговорно и етички да помогнат во обезбедувањето информации. Во текот на целиот процес, проектот се фокусира и на тоа платформата да ги одразува реалните потреби на заедницата. Самата технологија не е доволна, успешните решенија за дигитална демократија мора да бидат насочени кон луѓето и нивните секојдневни искуства.

Учењето како дел од иновациите

Еден од највредните аспекти на учеството во програмата Digital Spark беше можноста вработените во невладината организација да ги зајакнат сопствените капацитети паралелно со спроведувањето на проектот. Развивањето граѓанско решение поддржано од ВИ бара не само техничко знаење, туку и добро разбирање на дигиталните права, интегритетот на информациите, онлајн безбедноста и етичкото користење на технологијата. Преку можностите за учење во рамките на програмата, вработените во организацијата ги продлабочуваат своите знаења за вештачката интелигенција, кибер безбедноста, комуникациските стратегии и методите за спротивставување на дезинформациите. Овие вештини ќе им помогнат да создадат решение што е истовремено иновативно и доверливо.

Проектот исто така го поврза ИНОС со други организации од регионот кои работат на слични предизвици. Споделувањето искуства и учењето од различни пристапи ја потврди идејата дека граѓанската технологија може да има важна улога во зајакнувањето на демократското учество.

Првични реакции и очекувања

Иако платформата сè уште се развива, идејата веќе поттикна интерес кај локалните чинители и граѓаните. Многумина веднаш го препознаа предизвикот на кој проектот се обидува да одговори, бидејќи и самите се соочиле со тешкотии при пристапот до информации или разбирањето на административните постапки. Најчестиот коментар што ИНОС досега го добил е дека граѓаните сакаат јавните информации да бидат претставени на поедноставен и поразбирлив начин. Тие бараат практични решенија што ќе им заштедат време и ќе ја намалат фрустрацијата. Овој одговор потврдува дека постои реална потреба од алатки што ќе им помогнат на граѓаните поефикасно да ги користат јавните услуги.

Што понатаму

Долгорочното влијание на „Граѓански навигатор – Прилеп“ ќе стане видливо со развојот на платформата и нејзиното пуштање во употреба за граѓаните. ИНОС се надева дека таа ќе придонесе за поголемо граѓанско учество, подобар пристап до информации и посилни врски меѓу граѓаните и локалните институции. Покрај непосредните проектни активности, ИНОС ја гледа оваа иницијатива како можност да истражи како вештачката интелигенција може одговорно да се применува во граѓанскиот сектор. Луѓето кои работат на проектот се надеваат дека искуствата од Прилеп ќе поттикнат слични пристапи и во други заедници што се соочуваат со споредливи предизвици.

За ИНОС, овој проект потврди една важна лекција: дигиталните иновации се најефикасни кога произлегуваат од реалните потреби на заедницата. Технологијата не треба да биде цел сама по себе, таа треба да биде алатка што ги зајакнува луѓето. Додека ИНОС продолжува да го развива „Граѓански навигатор – Прилеп“, организацијата останува посветена на создавање решенија што ги ставаат граѓаните во центарот и придонесуваат за поинформирана и поактивна заедница.

Марија Мидовска Петкоска

Проектна координаторка

Центар за иновации и развој ИНОС

Прилеп, Северна Македонија

 

Овој напис првично беше објавен на веб-страницата DDI Spark (https://ddidigitalspark.org/), создадена во рамките на проектот Регионален механизам за поддршка, што го спроведуваат Фондација Метаморфозис и тимот на Програмата за дигитален активизам на TechSoup, во партнерство со CIVICUS и во рамките на Иницијативата за дигитална демократија (DDI), која го опфаќа Глобалниот Југ. Програмата DDI е кофинансирана од Министерството за надворешни работи на Данска, Европската комисија и Норвешката агенција за развојна соработка.

 

Сите коментари и забелешки поврзани со овој и другите написи на Вистиномер, барањата за корекции и појаснувања, како и предлозите за проверка на изјавите на политичарите и ветувањата на политичките партии, можете да ги доставите преку овој формулар